📝 52 lekcje i notatki z 2021

6 min read

Najciekawsze lekcje, fakty i rzeczy, których nauczyłem się w 2021. Od „ludzkiej wstęgi Möbiusa” aż po paradoks Jevona i spadek umieralności na raka w USA o 27%.


W minionym 2021 postanowiłem sobie, że będę mniej czytał a więcej czasu poświęcę na pisanie. Udało mi się w tym czasie:

  • wysłać 90 edycji newslettera z newsami i statystykami co poniedziałek, środę i piątek
  • opublikować 41 artykułów w tym 25 notatek z książek i 7 comiesięcznych zestawień wykresów
  • …i jest już Was ponad pół tysiąca subskrybentów za co bardzo dziękuję 🙂

Na wzór Toma Whitwella z Fluxx + mN przygotowałem więc podsumowanie 52 lekcji, notatek i rzeczy, których nauczyłem się w 2021 roku. Zapraszam do lektury!

1963. Möbius strip | by Xichen Sheng | Medium
Wstęga Möbiusa
  1. „Ludzka wstęga Möbiusa” – osoba, która mówi tak, żeby nic nie powiedzieć i nie obrać kategorycznej pozycji [Veep]

  2. 1 na 6 mężczyzn w USA deklaruje, że nie ma ani jednego bliskiego przyjaciela, podczas gdy w 1990 roku było to 3%. [Gallup]

  3. Ceny wstępu do parku Disney World wzrosły o 3,871.4% od 1971 [Link]

  4. 30% spośród 11,000 przeanalizowanych artykułów (2014 – 2020) dotyczących badań genetycznych zawiera zniekształcone nazwy genów. W zawartych arkuszach Microsoft Excel automatycznie formatuje nazwy genów jako daty. Z tego powodu w 2020 zmieniono nazwy niektórych ludzkich genów, żeby nie kolidowały z Excelem. [Nature]

  5. Efekt przejrzystości: klienci byli o 21.1% bardziej skłonni zakupić zupę, gdy na stołówce podane były ceny składników i koszt i o 14.2%, gdy czekolada miała wylistowane ceny. Transparentność gorzej działa przy marżach 200-300% za markowe buty. [Thomas McKinlay]

  6. 4 na 10 graczy w The Sims przyznaje się do umyślnego zabicia simów, z czego 30% przez utopienie. Równocześnie 69% graczy dbała o rozwój zawodowy swoich simów. [YouGov]

  7. W Holandii 8% naukowców przyznało się do sfałszowania lub sfabrykowania danych przynajmniej raz w latach 2017-2020. Wśród nauk przyrodniczych i medycznych do oszustwa przyznał się 1 na 10 badaczy. Próba: 6,813 badaczy z 22 uniwersytetów [Nature]

  8. Efekt placebo w USA między 1996 a 2013 stał się 3-krotnie silniejszy: W 1996 leki uśmierzały ból o 27.3% częściej niż placebo, w 2013 roku już tylko 8.9%. Przypuszcza się, że leki kiedyś zatwierdzone dzisiaj mogłyby nie przejść badań klinicznych bo różnica lek vs. placebo będzie za mała. [Raveendhara R Bannuru et al.]

  9. Jeśli cena jest powyżej 100 jednostek to lepiej stosować zniżkę kwotową (np. -$20), jeśli poniżej 100 skuteczniejsza jest zniżka procentowa (np. -20%). [Science Direct]

  10. Kierunek spojrzenia modela/modelki w reklamie oddziaływuje na skuteczność. W badaniu reklamy letniego kapelusza, wersja w której modelka nie patrzy bezpośrednio w kamerę była o 30% skuteczniejsza. W przypadku produktów hedonistycznych (np. moda, dekoracje) odwrócone spojrzenie jest skuteczniejsze, bo pozwala nam łatwiej wyobrazić samych siebie używających produktu. Być może brak spojrzenia ewokuje też jakieś wrażenie nieprzystępności i tym samym ekskluzywności. O 19% skuteczniejsza była również reklama zegarka, gdy model nie spoglądał bezpośrednio na widza. Odwrotnie jest natomiast w stosunku do produktów praktycznych i zakazów. Np. w reklamie z prośbą o podpisanie petycji dla ofiar przemocy domowej 75.2% uczestniczek podpisało się, gdy modelka spoglądała bezpośrednio, podczas gdy tylko 53.8% podpisało, gdy miała odwrócony wzrok. [Thomas McKinlay]

  11. Kobiety w ciąży w USA padają ofiarą zabójstw 16% częściej niż pozostałe w wieku 10 – 44 lat. [Nature]

  12. Luizjana i Mississippi są najbiedniejszymi stanami w USA, a jednocześnie mają najniższy wskaźnik bezdomności. 10x mniejszy niż Kalifornia. [Link]

  13. Od 2006 odsetek amerykanów wyrażających moralne przyzwolenie na poligamię wzrósł 4-krotnie z 5% do 20%. W 49 stanach w USA jest nielegalna, z wyjątkiem Utah. [Gallup]

  14. Od 2011 Korea Północna skazała na śmierć 7 obywateli za oglądanie lub rozpowszechnianie K-popu. [The New York Times]

  15. Zasłyszane: 
    – gdybyś mógł zmienić jedną rzecz w sporcie, co by to było? 
    – zalegalizować sterydy w grze w kręgle.


  16. 6% Amerykanów wierzy, że pokonałoby niedźwiedzia grizzly. [YouGov]

  17. Po zniknięciu Trumpa z mediów i inauguracji Bidena CNN odnotowało 50% spadku oglądalności wśród 25-54 latków, od stycznia do lutego liczba unikalnych użytkowników New York Times spadła o 17% a Washington Post odnotował 26% spadek w tym okresie. [Washington Post]

  18. Przeciętny pasażer klasy biznes w samolocie waży 7kg więcej. [Quartz]

  19. Jeśli w 2012 roku Sony podniosłoby wszystkie ceny o 2% to – przy założeniu, że utrzyma się ten sam wolumen sprzedaży – ich zysk zwiększyłby się o 236%. W przypadku Walmarta byłoby 41.4%, a General Motors o 36.8%. [Hermann Simon]

  20. 50% światowego ruchu z wiadomości głosowych na Facebook Messenger generowała Kambodża. Powodem było niedostosowanie klawiatury do języka Khmerów. [Rest of the World]

  21. Strategia tzw. fencingu w ustalaniu cen usług. Francuski inżynier Jules Dupuit w 1849 tłumaczył dlaczego wagony 3 klasy w ówczesnych pociągach nie mają dachu:  „Nie chodzi o zaoszczędzenie kilku tysięcy franków na dachu. Chodzi o odstraszenie tych, których stać na 2 klasę” [Hermann Simon]

  22. TikTok wygenerował w 2021 większy ruch niż Google. [Gizmodo]

  23. W ZSRR makarony produkowano w rozmiarze 7.62 na wypadek, gdyby trzeba było przestawić maszyny na produkcję łusek do nabojów. Korki od szampana miały tę samą średnicę co naboje armatek w samolotach bojowych. [Marcin Wicha]

  24. Władze Emiratów Arabskich zdyskwalifikowały 40 wielbłądów w konkursie piękności z powodu użycia botoksu. Łączna pula nagród wynosi $66 mln. [CBS News]

  25. Zegarmistrz światła purpurowy Tadeusza Woźniaka to piosenka o denaturacie.

  26. „The next big thing will start out looking like a toy”: przełomowe technologie i rozwiązania są często ignorowane, bo wyglądają na początku jak zabawki i ciekawostki np. telefon, komputer, Internet. [Chris Dixon]

  27. 5 największych firm technologicznych w USA zajmuje 0.92 mln m2 powierzchni biurowej w Nowym Jorku. Jednak to zaledwie 2% z całej dostępnej w Nowym Jorku powierzchni biurowej, która łącznie w 2021 wynosiła 45.1 mln m2. [The Wall Street Journal]

  28. Najszybszy czas realizacji zamówień drive-thru w USA mają Taco Bell i KFC z średnim czasem oczekiwania 4.5 minuty, najgorzej z kolej Starbucks i Chick-fil-A – między 6 min a 9 minut. [The Hustle]

  29. Od 2011 byli pracownicy Ubera założyli 242 firmy, które łącznie pozyskały $4 mld inwestycji. [CB Insights]

  30. „Jeżeli obecnie nikt nie próbuje zautomatyzować twojej pracy to oznacza, że jesteś zbyt tani aby się w ogóle opłacało zawracać sobie głowę. Gratulacje well played” [Mysterybuzu]

  31. Efekt tzw. novelty penalty: wbrew częstym założeniom, słuchacze preferują znane sobie historie, a oryginalność wywołuje mniej pozytywną reakcję. [Gus Cooney et al.]

  32. W serialu Twin Peaks było 258 scen, w których bohaterowie pili kawę. Judith Bekker przeanalizowała je i zwizualizowała na wykresie. [Juidt Bekker]

  33. W tym roku jadąc pociągiem do Przemyśla, pasażer dwa razy większy ode mnie nie chciał mnie wpuścić na moje miejsce przy oknie ostentacyjnie trzymając nogi i mówiąc, że „nic nie musi”. Gdy w końcu się przecisnąłem zaczął się awanturować z konduktorką o opóźnienie 52 min. Odczekałem jakiś czas i spytałem szeptem trzymając się za usta: „czy przepuściłby mnie Pan, bo mi niedobrze i muszę szybko do łazienki”. Wstanie zajęło mu 2 sekundy, a jak wróciłem zmienił miejsce. Lekcja: fizjologia jest ostatecznym orężem dyplomacji.

  34. Badanie z Imperial College London sugeruje, że po 6 tygodniach używania psychodelików zmniejsza się wiara w materializm, natomiast zwiększa w transcendentalizm i panpsychizm (r=0.2, n=866). [Christopher Timmermann et al.]

  35. Michael Scott z The Office popełnił 254 błędów i pomyłek językowych w czasie trwania serialu. [Link]

  36. Podczas pandemii, amerykańskie dzieci oglądały tak dużo kreskówki „Świnka Peppa”, że zaczęły posługiwać się brytyjskim akcentem i sformułowaniami np. „holiday” zamiast „vacation”. [Wall Street Jounral]

  37. W 1636 roku pomyłka w pisowni litery „r” w liście zaskutkowała importem 200 małp do Londynu [Edmond Smith]

  38. „My gut is that most conspiracy theorists have never been project managers. Their optimism is adorable” [Merlin Mann]

  39. Efekt sold-out: gdy 50% produktów na stronie zostało oznaczone jako wyprzedane, sprzedaż wzrosła o 22.7%. [Link]

  40. Good news: Spożycie kalorii z napojów słodzonych wśród amerykańskich dzieci spadło z 10.8% do 5.3% od 1999. Liczba włamań w USA spadła o 55% w ciągu 10 lat. W ciągu ostatnich 50 lat umieralność na raka w USA spadła o 27%. [GizmodoCrime Data ExplorerJAMA Oncology]

  41. “A duck army is an army, a navy and an airforce combined” [Reddit]

  42. Malta zalegalizowała uprawę marihuany a Uber Eats wprowadził dostawy w Ontario w Kanadzie. Z powodu legalizacji marihuany w stanie Nowy Meksyk, wydział narkotykowy odprawił ze służby wszystkie psy do wykrywania narkotyków, ponieważ nie były trenowane do rozróżniania substancji. Koszt przeszkolenia 9 nowych psów to $194,000. [The New York TimesEngadgetKob]

  43. Okazuje się, że występowanie pikantnych przypraw (np. w ciepłych krajach) niekoniecznie podyktowane jest mechanizmem łagodzenie infekcji. Na podstawie przeanalizowanych abstraktów badań medycznych 8172 z nich wykazało pozytywną korelację pikantnych przypraw z występowaniem chorób (!) i 783 negatywnych. [Nature]

  44. Paradoks Jevona tzw. efekt odbicia: kiedy oszczędności wynikające ze wzrostu wydajności są zniwelowane przez odpowiadający im wzrost zużycia. Innymi słowy: mimo wzrostu produktywności i efektywności użycia, zwiększamy zużycie zasobów naturalnych sądząc, że skoro koszt spada niemal do zera to zwiększona konsumpcja nie przekłada się na negatywne skutki. [Link]

  45. Popyt na syrop klonowy wzrósł w 2021 o 21% zmuszając Quebec do uwolnienia 22,679,000 kg strategicznych rezerw. [NPR]

  46. Stan Kalifornia wprowadził w 2021 zakaz używania spalinowych kosiarek i urządzeń ogrodniczych. Szacuje się, że w całym stanie jest ich 16.7 mln. [Napa Valley Register]

  47. U 1 na 44 dzieci w USA stwierdza się autyzm. W 2016 proporcja wynosiła 1 do 54. [People]

  48. W 2021 20% zamówień McDonald’s na kluczowych sześciu rynkach odbywało się już przez samoobsługowe kioski lub aplikację i generowało $13 mld w sprzedaży. [McDonald’s]

  49. W 2021 ilość zamówień wegańskich cheesburgerów w USA wzrosła o 442%. [Grubhub]

  50. Według badań Gallupa poparcie dla małżeństw homoseksualnych wzrosło od 1996 z poziomu 27% do 67%, nawet wśród samych Republikanów wzrosło z 16% do 49%. Od 40 lat względnie na tym samym poziomie utrzymują się proporcje grup pro-life i pro-choice z nieznacznym wzrostem grupy popierającej aborcję w każdym przypadku i bezwzględnie sprzeciwiającym się jej (niemal 2-krotny wzrost z 12% do 20% na przestrzeni 30 lat). [Gallup]

  51. W Polsce działa piekarnia Candy Horse robiący dekoracyjne ciastka dla koni. Firma powstała w czerwcu 2021 i zatrudnia kilkunastu pracowników. [Ofeminin]

  52. „Finding an eggshell in an Egg McMuffin is both annoying and reassuring” [Reddit]

Dziękuję Wam za ten rok, życzę Wam wszystkiego co najlepsze i do usłyszenia w 2022! 😉


PS. Jeśli spodobał Ci się ten artykuł, zapisz się do mojego newslettera – w poniedziałek, środę, piątek przed 8:30 dostaniesz krótkie 5 nagłówków z wydarzeniami ze świata 👇

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.